De eerste klas
by aran
Onlangs, in een stampvolle stoptrein richting Amsterdam Centraal, werden we door een conducteur met een volks accent via het omroepsysteem collectief ter verantwoording geroepen. De 1e klas coupe’s, dames en heren, zijn voor mensen met een 1e klas kaartje. Ze hebben extra geld betaald om te kunnen zitten en het is niet de bedoeling dat deze zitplaatsen bezet worden gehouden door mensen met een 2e klas kaartje.
Verschil in luxe
In een bedrijf waar dienstverlening en reiscomfort regelmatig te wensen overlaat heeft het concept 1e klas me altijd verbaast. Vroeger was het verschil tussen 1e en 2e klas wezenlijk. 1e klas treinstellen waren uitgerust met luxe beklede banken, eigen coupe’s met eigen deuren en soms zelfs bediening. 2e klas en zelfs 3e klas (afgeschaft in 1956) was een stuk kariger, met in het laatste geval houten banken en soms zelfs geen glas in de ramen. Tegenwoordig is het verschil tussen 1e en 2e klas, zeker in een stoptrein, nihil. De stoelen hebben een andere kleur, er is iets meer beenruimte, en er zit extra verlichting in de bagagerekken.
Exclusiviteit
Wat maakt dan de waarde van een 1e klas kaartje? Wat maakt dat mensen bereid zijn bijna het dubbele van het, toch al niet goedkope, 2e klas kaartje te betalen? De exclusiviteit. Zowel met een 1e als met een 2e klas kaartje heb je geen recht op een zitplaats, alleen het recht om vervoerd te worden. Echter, omdat het 1e klas kaartje duurder is, zullen minder reizigers een dergelijk kaartje kopen en heb je in de exclusieve 1e klas coupe’s meer kans op een zitplaats. In dit geval heeft puur het bedenken van het product en het vaststellen van een prijs het product gecreerd: een verhoogde kans op een zitplaats.
Service en flexibiliteit
Voor de ingenuiteit van het business model achter het 1e klas kaartje kan ik alleen maar respect hebben, maar een nadeel is natuurlijk dat het in de praktijk lege stoelen oplevert in een overvolle spitstrein. Misschien is het mogelijk om met extra service en comfort daadwerkelijk een meerwaarde aan het 1e klas kaartje mee te geven. Denk aan stroom voor de laptop of mobiele telefoon, en draadloos Internet. En schermen met actuele reisinformatie, inclusief eventuele vertragingen en aansluitingen. En wellicht is het mogelijk de indeling in 1e en 2e klas coupe’s flexibel te maken, zodat het aanbod afgestemd wordt op de vraag en er niet langer lege stoelen over het Nederlandse spoor worden getrokken.
Tags: business model, NS